|
Giới thiệu Trung Tâm
Giám đốc NGUYỄN THỊ NGA Những chuyện đời về ADN


ĐÀO TẠO CHUYÊN GIA VÀ ĐÓNG GÓP CHO XÃ HỘI
Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, Trung tâm ADN tự hào đã trực tiếp đào tạo, cả về lý thuyết và thực hành, hàng chục chuyên gia và kỹ thuật viên chuyên ngành giám định ADN cho tất cả các cơ quan hình sự và pháp y đầu ngành ở nước ta. Thêm nữa, giáo sư Lê Đình Lương, người sáng lập Trung tâm, do làm công tác giảng dạy 40 năm tại Đại học quốc gia Hà Nội đã trực tiếp giảng dạy và hướng dẫn hầu hết các sinh viên mà hiện nay đang làm việc hoặc đứng đầu các dịch vụ xét nghiệm ADN ở Việt Nam.
Trung tâm ADN cũng vinh dự đã và đang đồng hành cùng "Chương trình Như chưa hề có cuộc chia ly" trong nhiều năm nay, hỗ trợ giải quyết tất cả các trường hợp tìm kiếm người thân thất lạc trong các cuộc chiến tranh, mà không thể giải quyết bằng các biện pháp khác, ngoài giám định ADN. Đồng thời, chúng tôi đang đồng hành cùng chương trình "Trở về từ ký ức" làm nhiệm vụ giám định ADN cho các hài cốt liệt sĩ của chương trình.
KỸ THUẬT PCR VÀ CÔNG NGHỆ XÉT NGHIỆM ADN
Ý tưởng thành lập một dịch vụ công nghệ cao tại Việt Nam nảy sinh ở giáo sư Lê Đình Lương năm 1988, bắt nguồn từ phát minh của Kary Mulis về Phản ứng nhân ADN đặc hiệu (PCR), và do ông mua được máy PCR tại Moscơva trên đường trở về nước từ Hội nghị Di truyền học thứ XVI ở Toronto, Canada (tháng 9/1988).
Ngày nay, PCR đã trở thành kỹ thuật được sử dụng hàng ngày trong các Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử trên khắp thế giới, mà ứng dụng thực tế hàng đầu của PCR là xét nghiệm ADN
Vừa qua các chuyên gia công nghệ hàng đầu thế giới đã bầu chọn 25 phát minh quan trọng nhất trong 25 năm qua có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống xã hội hiện tại và tương lai. Kỹ thuật xét nghiệm ADN là một trong số đó và là phát minh duy nhất được bầu chọn trong lĩnh vực Y-Sinh học (theo CNN - Báo THANH NIÊN 21-1-2005, xem phần "Nguyên lý").
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG XÉT NGHIỆM ADN Ở VIỆT NAM
Trong 25 năm qua được sự hỗ trợ của các đề tài các cấp, chúng tôi đã:
Thực hiện hơn 4000 thí nghiệm để hoàn thiện từng khâu của quy trình.
Xác định được tần số alen của nhiều locut đa hình ở người Việt với hơn 1400 mẫu cho mỗi alen. Ngoài ra, đang đưa thêm hàng chục locut nữa vào thử nghiệm.
Đạt độ chính xác lên tới trên 99,9999 % cho mỗi xét nghiệm.
Phục vụ hàng vạn trường hợp tự nguyện xác định huyết thống, phục vụ hàng trăm trường hợp toà án, sứ quán, trong nước và từ nước ngoài gửi mẫu về yêu cầu.
Đào tạo nhiều kỹ thuật viên cho các cơ quan hình sự và pháp y đầu ngành ở nước ta.
Hiện nay Trung tâm có quan hệ hợp tác chặt chẽ với nhiều tổ chức chuyên môn nước ngoài trong các hoạt động khoa học và công nghệ của Trung tâm.
CÔNG NGHỆ GIÁM ĐỊNH ADN HÀI CỐT
Hiện nay trên thế giới sử dụng 4 công nghệ chủ yếu để giám định ADN hài cốt. Đó là dùng ADN ty thể, ADN trên nhiễm sắc thể Y, các đoạn lặp nhỏ liên tiếp trên ADN nhân và sự đa hình nucleotid đơn. Ba công nghệ sau dùng ADN của nhân tế bào. Mỗi kỹ thuật có ưu điểm và nhược điểm riêng. Tuỳ thuộc vào mức độ phân huỷ của hài cốt và quan hệ của mẫu hài cốt với mẫu đối chứng mà lựa chọn công nghệ nào hoặc các công nghệ nào. Trong trường hợp mức phân huỷ thấp có thể lựa chọn các công nghệ dùng ADN nhân tế bào. Khi đó độ chính xác sẽ cao hơn hẳn và thời gian giám định rút ngắn chỉ còn vài ngày. Trong trường hợp mức độ phân huỷ cao thì chỉ có thể dùng ADN ty thể. Độ chính xác thấp hơn và thời gian giám định đòi hỏi nhiều tuần. Ở nước ta hiện nay mới chỉ dùng công nghệ ADN ty thể. Riêng Trung tâm phân tích ADN và công nghệ di truyền phối hợp sử dụng cả công nghệ ADN ty thể và ADN nhân, đã đưa lại kết quả và đã giải quyết được những trường hợp cụ thể. Mẫu hài cốt có thể là xương (khoảng 3g) hoặc 1 - 2 chiếc răng còn chân răng. Nên cạo sạch mẫu bằng dao sắc, sau đó bảo quản nơi càng khô càng tốt, trước khi chuyển đến cho Trung tâm. Mẫu của người thân có thể theo dòng mẹ như thường lệ, nhưng cũng có thể theo trực hệ, tốt nhất là anh em trai ruột (cùng cha cùng mẹ) của hài cốt. Thời gian xét nghiệm hiện nay là 10 ngày cho mẫu xương và 5 ngày cho mẫu răng tốt còn nguyên chân răng.
CÔNG NGHỆ CÀNG CAO, GIÁ THÀNH CÀNG THẤP, XÉT NGHIỆM CÀNG NHANH
Thường xuyên cập nhật những công nghệ mới của thế giới là phương châm phát triển lâu dài của Trung tâm ADN. Đặc biệt trong 2 năm qua Trung tâm đã đổi mới toàn bộ 100% trang thiết bị của Phòng thí nghiệm. Tất cả đều là máy móc thế hệ mới, đồng bộ, đáp ứng nhanh chóng và dễ dàng cho việc áp dụng các công nghệ chuyên ngành mới nhất. Đặc điểm nổi bật trong công nghệ sinh học hiện đại là công nghệ càng cao thì giá thành càng thấp. Chẳng hạn, giá thành giải trình tự ADN trong các năm qua đã giảm đi hàng trăm lần trên toàn thế giới. Ở Mỹ hiện nay lệ phí xét nghiệm cha-con là 99 đến 199 USD. Ở Australia lệ phí này là 120 đến 245 đô la Úc. Tại Trung tâm ADN, mặc dù tỷ giá VND/USD tăng lên liên tục trong thời gian qua, trong khi toàn bộ máy móc, vật tư tiêu hao, hóa chất sử dụng hàng ngày đều phải nhập từ nước ngoài, nhưng vẫn giữ được giá thành dịch vụ thấp là do xu thế chung của công nghệ ADN toàn cầu đang giảm giá thành.
Mặt khác, công nghệ càng hiện đại thì thời gian cần thiết để thực hiện mỗi xét nghiệm càng giảm đi đáng kể. Mới trước đây vài năm, để thực hiện mỗi xét nghiệm chúng tôi cần cả tuần lễ thì nay chỉ cần 4 giờ đồng hồ!
Chuyên môn hóa cao là yêu cầu xuất hiện ngay từ đầu, nếu muốn cập nhật trình độ quốc tế. Trung tâm ADN tập trung nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ phân tích ADN hiện đại của thế giới vào thực tiễn Việt Nam, và chỉ làm duy nhất một việc đó. Hiện nay, Trung tâm ADN đã hoàn toàn làm chủ các công nghệ ADN xác định huyết thống của thế giới. Thực tế là thời gian qua Trung tâm đã thực hiện thành công hàng nghìn trường hợp xét nghiệm ADN mà không mắc một sai sót nào. Trung tâm có thể xác định tất cả các loại quan hệ huyết thống, cả trực hệ và không trực hệ, cả trước sinh và sau sinh. Đặc biệt, các kết quả xét nghiệm của Trung tâm có thể đối chiếu, so sánh với kết quả được thực hiện ở các nước tiên tiến. Chẳng hạn, con xét nghiệm ở Trung tâm, bố xét nghiệm ở Mỹ, sau đó so sánh có thể kết luận họ có phải là bố con hay không. Chúng tôi đã tiến hành những trường hợp như vậy với Hoa Kỳ, CHLB Đức, Hàn Quốc, Đài Loan ...
|